سال تحصیلی جدید رابه همکاران عزیز تبریک عرض میکنم.گروه عربی ناحیه ۲ اراک آماده دریافت نظرات همکاران ارجمند می باشد. نجاتی

بسمه تعالی

انا لله و انا الیه راجعون

روح ملکوتی اُسوه عارفان ، عالم ربانی ، فقیه صمدانی و مرجع تقلید شیعیان جهان حضرت آية الله العظمی محمد تقی بهجت « رحمة الله علیه » به ملکوت اعلی پیوست ، این مصیبت عظمی را به ولی الله الاعظم  « عجل الله تعالی فرجه الشریف »  و عموم شیعیان جهان تسلیت عرض می کنیم .

ترجمه و شرح كتاب المجاني الحديثة (۵ جلد)

تأليف: علي اكبر نورسيده - علي ضيغمي

(دانشجويان دكتري دانشگاه تهران)

ترجمه فارسی ، شرح عربی، شرح کلمات دشوار، نکات صرف و نحوی، بلاغی و عروضی

تست های مهم سال های اخیر ، ضرب المثل های مهم عربی و نثر های مهم

و...

قابل استفاده دانشجویان رشته های ادبیات عربی،

 ادبیات فارسی، حقوق، تاریخ و الهیات (کلیه گرایش ها)

مراکز پخش:

۱- نمایشگاه بین المللی کتاب تهران : سالن دانشگاهی - راهرو 2A  غرفه ۶۳ انتشارات پردازشگران

تهران:

۲- میدان انقلاب - روبروی سینما بهمن - خیابان اردیبهشت - پلاک۲۲۷ - تلفن:۶۶۴۶۰۳۸۰

۳-میدان انقلاب - بازارچه کتاب - بین کتاب فروشی آیلار و ققنوس - پخش کتاب دانش علم - تلفن: ۶۶۹۵۶۴۳۴

 مشهد:

۴- چهار راه شهداء - ابتدای خیابان آزادی - روبروی هتل آزادی - انتشارات فقهی تلفن:۰۵۱۱۲۲۱۰۳۲۲

اکنون با ادات ایجاز در زبان عربی آشنا می شویم.

به مثال زیر توجه کنید:

لا یَفوزُ الناسُ الا المجدّین منهم.  مردم رستگار نمی شوند، مگر تلاشگران آن ها

به حرف «الا»، «ادات استثنا»، به کلمه ی استثنا شده یعنی «المجدّین»، «مستثنی» و به کلمه ای که از آن استثنا کردیم یعنی «الناس»، «مثتثنی منه» می گویند.

مستثنی و مستثنی منه اسم هستند.

استثنا مصدر باب «استفعال»، مستثنی اسم مفعول به معنای «جداشده» و مستثنی منه به معنای «جدا شده از آن» است.

 اعراب مستثنی منصوب است.

توجه: مستثنی منه باید به گونه ای باشد که بتوان مستثنی را از آن جدا کرد. (بیشتر از یک عدد) مستثنی منه باید موردی عام باشد که بتوان از آن مستثنی جدا کرد.

نکته: گاهی ممکن است در جمله های منفی و استفهامی، مستثنی منه حذف شود:

مثال: ما قراتُ (دروسی) الا درسَ اللغه العربیّهِ. درسی به غیر از عربی نخواندم.

این استثنا مفرّغ می گوییم که  معنای اختصاص بوجود می آورد. (فقط درس عربی را خواندم.)

در این صورت اعراب مستثنی مطابق با نقشی است که در جمله خواهد داشت.(اگر الا در جمله موجود نباشد.)

مثال: لاتقل الّا الحقّ. (بدون الا، مفعول به برای تَقُل)  به جز حق چیزی بر زبان نیاور.

برای اینکه بفهمیم مستثنی منه از جمله حذف شده است کافیست توجه کنیم که آیا در عبارت قبل از الّا ذکر نشود(مثلا فاعل، نایب فاعل، مفعول به و خبر) اگر اینطور بود می فهمیم که مستثنی منه حذف شده است. (جمله های استفهامی یا منفی هستند که غالبا به این صورت هستند.

اگر بخواهیم کسی راازانجام کاری منع کنیم ، درواقع نهی از منکر کنیم ازفعل نهی استفاده می کنیم .

فعل نهی همانند فعل امر از مضارع مخاطب ساخته میشود وبرای ساخت آن می بایست به شکل زیر عمل نمایید .

ابتدا حرف ( لا ) رابرسر فعل مضارع مخاطب قرار دهید .

حرف آخر فعل مضارع را همانند فعل امر ساکن نمایید .

یادتان باشد در صیغه جمع مونث غایب ( ن ) نشانه جمع زنان است نه علامت رفع یاضمه . پس به آن دست نزنید .

اکنون فعل های زیر رابادقت ببینید وبخوانید :

لا تذهَبْ : نرو       لا تذهبی : نرو(مونث)

لاتذهبا : نروید          لاتذهبا : نروید

لاتذهبوا : نروید        لاتذهبـْنَ : نروید

تفاوت لای نفی با لای نهی دراین است که : لای نفی هیچ تغییری درآخر فعل مضارع ایجاد نمی کند . ولی لای نهی باعث جزم یا ساکن شدن حرف آخر فعل مضارع میشود . دقت داشته باشید که فعل نهی رابرای صیغه های غایب ومتکلم هم می توانیم بسازیم اما کاربرد چندانی ندارد .

توجّه: سعي كنيد بدون مراجعه به ترجمه معناي لطيفه را  بفهميد. پس از اينكه تا آخر آن را خوانديد به ترجمه مراجعه كنيد و اشكالات خود را متوجّه شويد. اين كار متن خواني و درك مطلب شما را تقويت مي كند.

الابتسامةُ الأُولَي 1

قالَ السَّجانُ لِلمُجرمِ الّذى كانَ قَد دَخَلَ السِّجْنَ جديداً:

« هذا السِّجنُ،‌سِجْنٌ مثالـىٌّ. نحن نَستَخدِمُ السُّجَناءَ فِى نَفْسِ الشُّغلِ الّذى كانوا مشغولينَ بِهِ قَبلَ دُخولِهِم فِى السِّجْنِ، ماذا كانتَ مِهْنَتُكَ فِى الماضى؟»

أجابَ السَّجينُ بِتَبَسُّمٍ:

« كُنتُ حارساً جَنبَ مَدْخَلِ بِناءٍ.»

زندانبان به جنايتكاري كه به تازگي وارد زندان شده بود گفت:

« اين زندان، يك زندان نمونه است. ما زندانيان را در همان شغلي به كار مي گيريم  كه قبل از ورودشان به زندان به آن مشغول بودند. شغل تو در گذشته چه بوده؟»

زنداني با لبخند جواب داد:

« نگهبانِ درِ وروديِ يك ساختمان بودم.»

الابتسامةُ الثانيةُ  2

المعلِّم: ما هوَ جمعُ « الشَّجَرَة».؟

التلميذ: « الغابة» يا استاذ.

معلّم : جمع درخت چه مي شود؟

دانش آموز: جنگل، استاد.

 1. کدام گزینه درباره ی ((یَتَحَوَّلُ)) نادرست است؟       (کنکور آزاد)

الف) مصدر باب تفعیل                      ب) فعل مضارع

ج) مفرد مذکر غایب                         د) ثلاثی مزید از باب تَفَعُّل

 2. ((مُبدِع)) چه نوع کلمه ای است؟      (کنکور آزاد- ریاضی)

الف) اسم مفعول از باب افعال             ب) اسم فاعل از باب افعال

ج) اسم فاعل از باب تفعیل                د) اسم فاعل از ثلاثی مجرد

 3. کدام اسم جامد است؟       (کنکور آزاد- تجربی)

الف) علماء           ب) أعیُن             ج) مضامین           د) عُمّال

4. اسم فاعل و اسم مفعول ((تأسیس)) به ترتیب کدام است؟      (کنکور آزاد-زبان)

الف) مُؤَسِّس- مَؤَسَّس                    ب) مُتَأَسِّس- مَتَأسَّس

ج) أسی- مأسوس                         د) مُؤسِس- مُؤسَس

 5. در عبارت ((اِستراح الرّاعی تحت الشَّجَرهِ)) کدام گزینه در مورد ((الرّاعی)) غلط است؟  

(کنکور آزاد- ریاضی)

الف) مشتق         ب) فاعل             ج) جامد              د) اسم فاعل

 6. أیُّ الکلمات ((اسم فاعل)) ؟         (کنکور سراسری- انسانی)

الف) مُتَبَحِّر        ب) مَوعِد             ج) مشهور            د) مُقَدَّس

 7. ((مُنتَشِر)) از چه بابی است؟       ( کنکور سراسری- تجربی)

الف) انفعال        ب) افتعال            ج) تفعیل             د) مفاعله

8. ما هو المشتق؟       (کنکور آزاد- ریاضی)

الف) عالِم         ب) العِلم             ج) تَعَلُّم                د) إعلام

 9. در کدام عبارت اسم فاعل و اسم مفعول وجود دارد؟        (کنکور سراسری- هنر)

الف) سلامٌ هی حتّی مَطلع الفجر.

ب) فی الجنّهِ أنهارٌ مِن عَسَلٍ مُصَفَّی.

ج) و مانُرسِلُ المُرسَلینَ إلّا مُبَشِّرینَ و مُنذرینَ.

د) و الشمسُ تجری لِمُستَقَرٍّ لَها.

  10.  ما هو الخطا عن کلمه ((المُقَصِّر)) ؟       (کنکور آزاد- ریاضی)

الف) اسم فاعل        ب) جامد          ج) مفرد            د) مشتق

پاسخنامه: 1. الف    2. ب    3. ب     4. الف     5. ج     6. الف    7. ب     8. الف    9. ج    10. ب

عربی می آموزیم زیرا :
• خداوند آن را برای صحبت با بشر انتخاب نموده است.
• زبان قرآن و کلام معصومین است .
• زیبا ، شیرین و دلنشین است .
• کهن ترین زبان مکتوب است.
• زبان فارسی با آن آمیخته است به گونه ای که اگر مبالغه نباشد 60 در صد کلمات فارسی عربی هستند .
• بیشتر آثار علمی بشر به این زبان است .
•حدود نیم میلیارد نفراز مردم دنیا به این زبان تکلم می کنند.
• حتی بیشتر شرکتهای تولیدی دنیا نیز زبان عربی را به عنوان یک زبان پر مخاطب و پرکاربرد برای ارائه محصولات خود برگزیده اند.
• اما به نظر شما چرا زبان عربی  به شکلی گسترده مورد اقبال حداقل مردم کشور ما قرار نگرفته است؟

إنّ : حرف مشبهة بالفعل ( انّا مرکب از إنّ +نا است )

 نا : اسم إنّ و محلاً منصوب

 أعطیناک :  فعل و فاعل آن ضمیر بارز نا محلاً مرفوع ، ک :مفعول به 1 و محلاً منصوب ( جمله خبر ان و محلا مرفوع )

 الکوثر َ : مفعول به 2  و منصوب

_ برخی از افعال دو مفعول می گیرند که  أعطی یکی از آنها است .

فصلّ : فعل و فاعل آن ضمیر مستتر أنت محلاً مرفوع ( صلّ امر  از ریشه صلی است که به باب تفعیل رفته ومضارع آن تـصلـّــی  است ،برای ساختن امر ابتدا حرف تا  از اول آن  و یا از آخر آن حذف شده یعنی مجزوم به حذف یا است )

لربـــّ :حار و مجرور

ک : مضاف الیه و محلاً مجرور

 وانحر : معطوف به صلّ

إنّ :حرف مشبهة بالفعل

شانئــَـ : اسم إنّ و منصوب

ک  : مضاف الیه و مجرور

 هو: ضمیر فصل

( ضمیری است  که بین مبتدا و خبر معرفه یا آنچه در اصل مبتدا و خبر بوده می آید و باعث می شود که مبتدا و خبر از موصوف و صفت تشخیص داده شود مثال المومن هو الصبورُ ( المومن : مبتدا . هو ضمیر فصل و الصبور : خبر ) اگر هو نباشد جمله این گونه می شود المومن ُ الصبورُ که الصبور ُممکن است برای المومنُ  صفت گرفته شود که از جهت قواعد ادبیات عرب ایرادی برآن وارد نیست بنا براین برای منع التباس مبتدا و خبر با موصوف و صفت بین مبتدا و خبر معرفه ضمیر فصلی می آید که صیغه و جنس آن با مبتدا مطابقت می کند  ؛ منظور از آنچه در اصل مبتدا و خبر بوده اسم و خبر نواسخ است )

 الأبترُ : خبر إنّ و مرفوع .

بسم ِ اللهِ الرحمانِ الرحیم ِ

 إنّا  أعطیناک  الکوثر ( همانا ما به تو خیر فراوان عطا کردیم )                                                                                                                           

فصلّ لربـــّک و انحر (بنابراین برای پروردگارت نماز بخوان ( درود فرست ) و قربانی کن )

 إنّ شانئک َ هو  الأبتر( بی شک دشمن کینه توز تو بی خیر و برکت و بی نام ونشان خواهد بود .)

In the name of God, Most Gracious, Most Mercifu

 1. We have blessed you with many a bounty

2.  Therefore, you shall pray to your Lord (Salat), and give to charity.

۳. Your opponent will be the loser

عربي :
اکثر داوطلبان به هيچ عنوان از کتاب درسي استفاده نمي کنند ، چون اين درس در پيش دانشگاهي (بجز در رشته ي انساني ) تدريس نمي شود ،
کتب عربي به فراموشي سپرده مي شوند و همه به خواندن يک کتاب کمک درسي يا جزوه و زدن تستهاي طبقه بندي قناعت مي کنند ، در حالي که در سالهاي اخير خيلي به ترجمه و درک مطلب در عربي اهميت داده شده است و خيلي از تستهاي قواعد هم در صورت معني کردن درست سوال و گزينه ها حل مي شوند .

پس بايد به کل کتاب اشراف داشته باشيد . اما چگونه ؟؟؟
1- ابتدا بايد قواعد هر درس را از روي کتاب و جزوه ي مدرسه بخوانيم .
2- تمرينهاي هر درس را بدون نگاه کردن به پاسخها حل مي کنيم و تک تک آنها را در طول حل کردن معني مي کنيم .
3- بعد از جا افتادن قواعد، متن آن درس را خط به خط مي خوانيم و جملات را تجزيه و تحليل و معني مي کنيم .
4- سعي کنيد معني کلمات را در جمله ياد بگيريد تا بهتر در ذهن بماند .
5- تستهاي عربي را به صورت مخلوط بزنيد نه به صورت طبقه بندي ، زيرا مثلا" وقتي شما در حال زدن تست مجرورات هستيد ، مسلما" ناخودآگاه گزينه اي که کسره دارد را انتخاب مي کنيد و متوجه نمي شويد بالاخره آن درس را ياد گرفته ايد يا نه!!!
6- در حين زدن تست، سوالها و تک تک گزينه ها را معني کنيد حتي اگر تست ترجمه نباشد و فقط قواعد را در نظر داشته باشد.

گروه‌هاي آزمايشي علوم رياضي، علوم تجربي

■■ عيّن الأصحّ والأدقّ فـى الترجمة أوالتعريب أو المفهوم للأسئلة (26 - 33):

26- «لمّا رجعت الأمّ قالت لهم: ألم تُراقبن حركات الفلاح حتّي تُخبرننـى هل يُهَدِّدُنا خطر؟ »

     1) هنوز مادر باز نگشته بود كه از آنها پرسيد: آيا مراقب حركات كشاورز بودند و آيا خطري ما را تهديد نمي‌كند؟

     2) هنگامي كه مادر بازگشت به آنها گفت: آيا مراقب حركات كشاورز نبوديد تا اينكه مرا خبر دهيد، آيا خطري ما را تهديد مي‌كند؟

     3) موقعي كه مادر برگشت يكي از آنها گفت: آيا مراقب حركات دهقان بوديد تا با خبر شويد كه خطري ما را تهديد مي‌كند؟

     4) وقتي كه مادر باز گشت از آنان پرسيد: براي چه مراقب كشاورز نبوديد تا مطلع شويد كه خطري تهديدمان مي‌كند؟

27- «هل تَعلمون أنّ الأعداء لا يُريدون لكم غَيرالضَياع والنَّهب والجرّ إلي التَبعيَّة و الأسْر؟!»

     1) آيا مي‌دانيد كه دشمنان براي شما جز نابودي، غارت و كشاندن به سوي وابستگي و اسارت را نمي‌‌خواهند؟!

     2) آيا مي‌دانيد كه دشمنان شما، برايتان فقط سردرگمي ، غارت، پيروي و اسارت از آنها را مي‌‌خواهند؟!

     3) آيا دانسته‌ايد كه خواسته تجاوزگران جز تباهي و غارت و دنباله‌ روي و اسارت نيست؟!

     4) آيا مي‌دانيد كه دشمن براي شما چيزي جز تباه شدن و از دست دادن ثروت و پيروي از آنها را نمي‌‌خواهند؟!

28- «هَل تَسمحين لـى بالذهاب ، إنّى لن أترك يَدها وَاللهُ خيرٌ حافظاً » 

     1) آيا اجازه مي‌دهي برويم، من هيچ وقت او را ترك نمي‌كنم، خداوند بهترين نگه دارنده است.

     2) آيا به من اجازه مي‌دهي كه بروم، به خدا سوگند كه او را خوب حفظ مي‌كنم و هرگز رهايش نمي‌كنم.

     3) آيا با رفتنم موافقت مي‌كني، من هرگز رهايت نخواهم كرد، اگرچه خداوند بهترين نگه دارنده است.

     4) آيا به من اجازه رفتن را مي‌دهي، من هرگز دست او را رها نخواهم كرد و خداوند بهترين حافظ است.

29- عيّن الخطأ :

     1) نُبارك طالباتٍ يجتهدن من أجل المستقبل = به دانش آموزانی که به خاطر آينده تلاش کرده اند تبريک می گوييم.

     2) رأيت حمامة تُغرّد فوقَ الشجرة = کبوتری را که بالای درخت آواز می خواند ديدم .

     3) أجَبنا عن أسئلةٍ قد رأيناها سابقاً = به سؤالاتی پاسخ داديم که قبلا آنها را ديده بوديم .

     4) نحن طلابٌ لم نتکاسل فـى دروسنا = ما دانش آموزانی هستيم که در درسهايمان تنبلی نکرده ايم.

30- «هنگامي که ماه پرتوهاي نقره فام خود را ظاهر کرد، منظره، زيبا و دلپسند گرديد»

    1) حينما أظهر القمر أشعّته الفِضّيَّة أصبح المنظر جميلاً رائِعاً.                            2) القمر عندما أظهر شعاعَه الفضىّ صار المنظر أجمل و أروع.

    3) لمّا ظهرت أشعة القمر الفِضّيَّة أصبح المنظر رائعاً جميلاً.                               4) بينما تظهر أشعة

القمر الفضىّ يُصبح المنظر جميلاً رائعاً.

31- «ما بايد علم را بجوييم و تنبلي نكنيم ، براي اينكه موفقيت ما در طلب علم است»

     1) علينا أنْ نطلب العلم و لا نَكسل لأنّ نجاحنا فـى طلب العلم .                         

    2) يجبُ علينا أنْ نبحث عن العلم و لا نَكسل لأنّ التوفيق فـى ‌العلم.

     3) لِنطلبْ نحن العلم و لا نَتكاسل لأنّ النجاح فـى مُطالبة العلم .    

      4) لابُدّ أنْ نطلب العلم و لا نكسل لأنّ توفيقنا فـى مُطالبة العلوم .

32- عيّن الصحيح:

     1) مردم از اشخاص خودخواه بيزارند = الناسُ لا يحبّون الراضى عن نفسه .

     2) خردمند كسي است كه از تجربه ديگران پند بگيرد = العاقل مَن يعتبر بتجربة الآخرين.

     3) تلاشگران براي تحقق اهداف تلاش مي‌كنند = المجتهدان يُحاولون أن يُحقّقوا أهدافهم .

     4) در دنيا خود را پيش از ديگران محاسبه كنيد = حاسِبوا الآخرينَ قَبل اَنفسكم فـى الدنيا.

33- عيّن الصحيح فـى المفهوم: «قَصِّر الآمال فـى الدنيا تَفُزْ           فَدليلُ العقل تقصير الأمَل»

     1) إنّ العاقل، عينه بصيرة و يده قصيرة.                   2) إنّما الفائز من قَصّر عقلَه لآماله فـى الدنيا.

     3) إنَّ تقصير الآمال نتيجة تقصير العقول.                 4) إنّ العاقل من كانت آماله قصيرة فـى الدنيا.

34- عیِّن الصّحیح فـى إعراب ما اُشیر إلیه بخطٍّ:

     «لاتَقُلْ أصلى و فصلى أبداً  إنّما أصل الفتی ماقَد حصل»

     1) منصوب تقدیراً – مجرورتقدیراً                            2)مرفوع تقدیراً – مرفوع تقدیراً

     3) منصوب محلاً – مرفوع محلاً                                    4) منصوب – مجرور محلاً

35- عیِّن الصحیح للفراغ: «شاهدتُ بناء . . . یَمُرُّ أمامَه نهرٌ . . .»

     1) عالٍ – جارٍ                  2) عالیاً – جاریاً               3) عالیاً – جارٍ                 4) عالـى – جارى

36- أیّ عبارة لایشتمل علی الترکیب الوصفى.

     1) السلامَ علی عبادِ الله الصالحینَ.                            2) لاتَعتمد علی النفس الأمّارة.

     3) ﴿مِن المؤمنین رجالٌ صدقوا ماعاهدوا اللهَ علیه﴾      4) الحسنُ و الحسینُ سَیِّدا شباب أهل الجَنَّةِ.

37- میّز الذى یختلف نوع إعرابه عن البقیه.

     1) الدنیا مزرعة الآخرة.                                          2) رأیت القاضى فـى المحکمة.

     3) هوالذى أرسل رَسُولَهُ بِالهُدی.                              4) ماعندکم ینفدُ و ماعنداللهِ باقٍ.

مورخان عموما اتفاق دارند كه ابوالاسود دوئلى متوفى بسال 69 هجرى علم نحو عرب را وضع كرده است،وى از بزرگان تابعين و از صحابه حضرت امير بوده و در جنگ صفين التزام ركاب آن حضرت را داشته است.پس از آن ببصره آمده و در آنجا زبان سريانى آموخته و قواعد نحو آنرا فرا گرفت و چون آن را نيكو ديد بفكر افتاد كه براى زبان عربى نيز قواعدى وضع كند و اين نظر خود را با زياد بن ابيه والى عراق در ميان نهاد ولى زياد بجهاتى كه گفته شد با آن پيشنهاد موافقت نكرده است اما چندى بعد مردى نزد زياد آمده و چنين اظهار كرده است:

تَسميةُُ الأطفال:

هَل تَعرِفُ كَيفَ كانَ الْهُنودُ الحُمْرُ يُسَمّونَ أطفالَهُم؟

كانَ الوالِدُ يُسَمِّى طِفلَهُ عَلَي أوّلِ شىءٍ يُشاهِدُهُ عِندَ خُروجِهِ مِنَ الكوخ مثل الثَّورِ الجالِس و

 الماءِ الضاحِك و الفَرَسِ الواقِف و الأسماءِ الاُخْرَي.

الترجمة:

آيا مي داني سرخپوستان چگونه كودكان خود را نامگذاري مي كردند؟

پدر هنگام خروج از كلبه نام اوّلين چيزي را كه مي ديد بر كودك خود مي نهاد. مانند:

گاونشسته و آب خندان و اسب ايستاده و اسم هاي ديگر.

 ۲- يكی از عوامل مؤثر در يادگيري، انجام پيش مطالعه است ، يعنی درسی كه هنوز تدريس نشده است، مورد مطالعه ی قبلی دانش آموز قرار گيرد. داشتن اشتباه در اين مورد ، امری طبيعی است.

 ۳- يادگيری كلمات جديد هر درس ، نقش بسيار مؤثری در فراگيری درس دارد. ترجمه ی متن درس و ترجمه ی جملات مربوط به تمرين ها ، در گرو دانستن معنی اين كلمات است. برای خواندن كلمات جديد و يادگيری معانی آن ها ، دانش آموز در ابتدا به واژه نامه ی كتاب مراجعه می كند و از آن جا كه ممكن است ، برخی كلمات به طور كامل در واژه نامه ، علامت گذاری نشده باشند ، كلمات مورد نظر را در متن درس می يابد و با توجه به تلفظ صحيح آن ها ، معانی كلمات را با تكرار و تمرين مناسب در ذهن نگه داری می كند.

 ۴- پس از يادگيری كلمات جديد درس و اطمينان از يادگيری كامل آن ها ، وظيفه ی   دانش آموز ، خواندن متن عربی و صحيح خوانی آن است. البته متن عربی درس حداقل يک  بار بايد پيش مطالعه شده باشد. متن درس هر چه بيشتر خوانده شود ، در يادگيری مؤثرتر است. در خواندن متن درس در دفعات پايانی ، دانش آموز معمولاً توانايی خواندن متن را به شكل صحيح پيدا می كند و چگونگی بيان جملات را درمی يابد.

 ۵ – پس از خواندن متن ، دانش آموز نسبت به ترجمه ی آن به فارسی اقدام می كند. برای انجام اين كار ، دانش آموز ، علاوه بر دانستن معانی كلمات جديد ، بايد معنی كلمات خوانده شده ی قبلی را نيز بداند. به عبارتی بايد معنی هريک  از واژه ها را بداند. برای دستيابی به معنی اين كلمات ، بهترين كار ، مراجعه به اين كلمات در درس های قبلی و يا كتاب های پايه ی اول و دوم است.

• زبان عربی گذشته از پیوند هزارو چند ساله اش با زبان فارسی ، زبان دین ماست و لذا برای بررسی آن حتما لازم است که ادبیات عرب و تاریخ ادبیات عرب برسی شود . تا دوره های ادبی از جاهلیت تا عصر ما و آثار هر عصر و نیز عوامل فرهنگی و غیر فرهنگی موثر در آن ، کاملا روشن شود و تمام خطوط و جزئیات شخصیت روانی و اجتماعی و هنری ادبا به وضوح تصویر شود.عربها واژه ادب رادرمعانی مختلفی به کار می برند ، در زمان جاهلیت به معنی دعوت به طعام مهمانی ( مأدوبه ) بود. و در جاهلیت و اسلام به خلق کریم و حسن معاشرت با خواص و عوام به کار می رفت. سپس بر تهذیب نفس و آموزش صفات پسندیده و معارف و شعر اطلاق شد. در قرن نهم میلادی و قرون بعد از آن همه علوم و فنون را از فلسفه و ریاضیات و نجوم و کیمیا و طب و اخبار و انساب و شعر و جز آن را از آنگونه معارف والا که در بهبود بخشیدن به روابط اجتماعی به کار می آید در بر می گرفت.

• در قرن دوازدهم ، لفظ ادب در شعر و نثر و آنچه به آن دو مربوط است چون نحو و علوم لغت و عروض و بلاغت و نقد ادبی استعمال شد.
• ادب عربی به دو قسم تقسیم می شود: ادب انشائی یا ایجادی و ادب وصفی یا موضوعی که نخستین آن شامل شعر و نثر است و دومی شامل تحلیل ادبی و تاریخ ادب

• فنون ادبی شعری و فنون ادبی نثری . فنون ادبی شعری عبارتند از شعر قصصی یا حماسی ، شعر غنائی ، شعر تمثیلی و شعر تعلیمی .

• اما فنون ادبی نثری عبارتند از تاریخ و خطابه و قصه و تعلیم و رسائل . ادب قدیم عربی از داستانهای طولانی نیز خالی است. عرب نثر را به دو گونه می نوشت:نثر مرسل و نثر مسجع.

• در میان اعراب شعر بیش از نثر عرصه بروز یافت و از سجع آغاز شد و به ارجوزه ها رسید و از آنجا به اوزان مختلف راه یافت. دوره های ادب عربی نیز در سه نهضت منحصر می شود: نهضت جاهلی و اموی ، نهضت عباسی ، نهضت جدید.بنابر این این دوره ها از عصر جاهلیت شروع می شوند و تا ظهور اسلام و بعد از آن حمله مغول و تأثیر آن بر ادب عربی کشیده می شوند. بر اساس موشکافیهای تاریخی و ادبی و مطالعه تطبیقی زبان شناسانه باید به اصالت شعر جاهلی نظر داد. و شعر عربی پس از آن دجار تحول و دگرگونی گردید و شاعران معروفی چون امرئ القیس و زهیر و اعشی و ... پیدا شدند و هرکدام سبک و بینش خاصی داشتند و تصویر خاصی در شعر خویش نمایان کردند. باآمدن اسلام ادب و زبان عربی نیز از قرآن و اسلام تاثیر پذیرفت و ارزش و اهمیت یافت که از صورت یک زبان قومی و محلی در گوشه ای محجور از دنیا به موقعیت یک زبان مهم جهانی نایل گردید و با مشارکت موثر همه مسلمین به ویژه ایرانیان ، گسترش و دامنه ای کم نظیر یافت و آثار و آثار بیشماری در موضوعات گوناگون به عربی نوشته شد.

1-المنجد

المنجد یکی از پرفروشترین فرهنگهای نوین است که بارها تجدید نظرو چاپ شده است .این فرهنگ لغت را لویس معلوف که خانواده وی از مسیحیان سر شناس لبنان به شمار می ایند  گرد اوری کرده است . المنجد در اصل یک فرهنگ دانش اموزی بود و در سال 1908  به چاپ رسید  ولی بعدها تعداد مدخلهای ان بتدریج گسترش یافت و در شکلهای مختلفی در اختیار پزوهشگران قرار گرفت . در سال 1956 ((فردینال توتل)) پیوستی را به عنوان ((المنجد فی الاعلام)) به ان افزود که در ان شخصیتهای علمی و ادبی غرب وشرق جهان معرفی شده است . این فرهنگ به تصاویر و نقشه ها اراسته  می باشد و برای نشان دادن ریشه کلمات از رنگ قرمز استفاده شده است.

((فواد البستانی)) خلاصه ای از این کتاب فرهنگ را با اضافه کردن وازه ها و اصطلاحات  جدید با نام منجد الطلاب  به چاپ رساند.

المنجدالطلاب  به زبان فارسی ترچمه شده و به صورت فرهنگ دو زبانه در اختیار پزوهشگران فارسی زبان قرار گرفته است.

2-لاروس

فرهنگ لاروس را ((دکتر خلیل الجر)) گرد اوری  کرده است و در سال 1973 از سوی کتابخانه  لاروس به چاپ رسیده است . مرکز کتابخانه  لاروس در پاریس  قرار  دارد و سالهای متمادی است که به کار تالیف و انتشار  لغتنامه های کوچک و بزرگ  به زبان فرانسه اشتغال دارد.فرهنگ لاروس حاوی اصطلاحات علمی  فنی. و ادبی هست و به تصاویر جانوران و گیاهان و ابزار صنعتی اراسته شده است . این فرهنگ به شیوه فرهنگ نویسی زبانهای لاتین یعنی بر مبنای حروف الفبا و در نظر گرفتن  ظاهر کلمه گرد اوری شده است . سید حمید طبیبیان  فرهنگ لاروس را در سال 1362  به زبان فارسی تر جمه کرده است.

3-المعجم الوسیط

این فرهنگ را فرهنگستان زبان عربی در سال 1960 به کمک کمیته هایی که به این امر اختصاص یافتند  تدوین کرده است (مولفان این فرهنگ د. ابراهیم انیسو  د. عبد الحیم منتصر و عطیه الصوالحی و محمد خلف الله احمد . هستند.  الوسیط بسیاری از وازه ها و اصطلاحات علمی جدید را در بر می گیرد البته برخی از کلمات عامیانه بویزه  مصری نیز در این فرهنگ امده است.

فرهنگستان زبان عربی قاهره  دو فرهنگ دیگر  به نامهای  المعجم الوجیز و المعجم الکبیر  را نیز به چاپ رسانده است . الوجیز فرهنگ لغتی  دانش اموزی است که شکل اختصار یافته الوسیط  می باشد. اما الکبیر فرهنگ بسیار مفصلی است که هنوز همه جلدهای ام منتشر نشده است . امتیاز الوسیط ان است که  کلمات ((مولد)) را از  ((محدث)) و((معرب)) را از ((دخیل)) جدا کرده است .مولد کلمه ای است که در عربی کهن استعمال داشته  و محدث  اکنون در زبان عربی متداول است .  معرب  کلمه ای غیر عربی است که با زیاد  یا کم شدن ویا جابجایی حروف ان   رنگ عربی  پیدا کرده است و دخیل کلمه ای است که بدون  هیچ دخل و تصرفی  وارد زبان عربی  شده است.

4- الجاسوس  علی  القاموس

این کتاب  که تالیف ((احمد فارس  الشدیاق)) است . برجسته ترین  فرهنگ لغت عربی  در سده نوزدهم به شمار می اید  الجاسوس اوج اصلاح خواهی و تجدید نظر طلبی در زمینه  فرهنگ نویسی است و با پیروی و تقلید مبارزه می کند  و خواهان همگام شدن با زمان است.  الشدیاق به این شیوه کهنه و موروثی که تشخیص کلمه  صحیح و فصیح را منوط به  استعمال  شاعری در عصری خاص  می داند اعتراض  می کند و معتقد است می توان به شعر هر شاعری که در عرف ادبا و مردم در خور اعتنا  باشد  استناد کرد . وی شیوه  زمخشری را می پذیرد وکنابش را بر همان مبنا نوشته است.

5- محیط  المحیط

این فرهنگ تا لیف ((بطرس البستانی )) است که در سال 1870 م  در بیروت به جاپ رسیده است و به سلطان عثمانی  تقدیم شده است. وی  در تالیف این فرهنگ از القاموس المحیط  فیروز ابادی استفاده کرده است  و ان را بر اساس حروف الفبا و حرف اول  ریشه کلمات تنظیم نموده است . البستانی ضمن ذکر بسیاری از وازه ها و اصطلاحات علمی و ادبی ریشه برخی از انها را بررسی کرده است . در این فرهنگ به ایات قرانی نیز استناد شده و مباحث نحوی و ادبی مربوط به این ایات  تشریح  شده است  همین ویزگی  فرهنگ محیط را به صورت  یک مجموعه ادبی در اورده است . البته برخی از کلمات عامیانه  نیز در ان به چشم  می خورد.

6-اقرب الموارد

نام  کامل این فرهنگ اقرب الموارد فی فصح العربیه والشوارد  و مولف ان ((سعید الشرتونی)) است.

این کتاب در سال 1889 م در بیروت به چاپ رسیده است . شرتونی نیز القاموس المحیط را مبنای کار خود قرار داده است و در جهت تغییر و تکمیل ان  گام  برداشته است . این فرهنگ به دو بخش تقسیم می شود: بخش اول به تو ضیح کلمات اختصاص دارد و بخش دوم به بررسی اصطلاحات علمی و وازه های غیر عربی و معرفی شخصیتها می پردازد.

شرتونی  مدخلهای کتاب خود را بر اساس حرف اول  ریشه کلمات تنظیم کرده است.

Powered By
  BLOGFA.COM